domingo, 28 de maio de 2017

LISTAXE DE PROS E CONTRAS CARA AO CAMBIO METODOLÓXICO

Son unha convencida de que o cambio metodolóxico é unha necesidade. Os motivos son obvios: necesitamos dar resposta a unha sociedade cambiante e a un mundo onde a tecnoloxía está incidindo directamente a todos os aspectos do ser humano. Penso, ademais, que é necesario conectar cada vez máis o mundo real e o que se ensina nas escolas, institutos e universidades.
Con todo, son consciente de que vivimos nun momento de tránsito: o noso alumnado terá que se desenvolver en ámbitos profesionais que neste momento nin sequera existen e que os obrigará, ademais, a reinventarse en máis dunha ocasión. Pero, por outro lado, o noso alumnado segue enfrontándose a exames memorísticos tradicionais -a denominada EBAU, por exemplo- e a currículos case imposible de abordar nun curso acedémico.
Onte, nunha conferencia que asistín, o profesor David Calle afirmou: non podes xogar co futuro de 50 rapaces, pero si introducir pequenas modificacións na aula. Penso que este termo medio, en determinados niveis, é moi necesario... polo menos, por agora.

Recapitulando parte da información anterior: 
PROS
 CONTRAS
Cómpre dar resposta aos cambios na sociedade
Os filtros para futuros estudos seguen a ser memorísticos
Incídese na educación emocional do alumnado, o que lle resultará moi útil cara ao seu futuro laboral
A lexislación -currículos- que propicia o cambio metodolóxico non é respectada por actores con forte voz no mundo educativo: editoriais, pais, inspección...
Resulta máis motivador para o alumnado
A zona de confort
Favorece o tratamento individualizado do alumnado.
A incerteza que provoca todo o novo
Favorece a inclusión
Debe sustentarse en contidos curriculares. As experiencias que se comparten neste ámbito non sempre son doadas de atopar
Fomenta a autonomía do alumnado
Falta apoio das autoridades educativas
Prepara a cidadáns críticos
Non sempre temos suficiente bagaxe para dar  resposta ao alumnado con altas capacidades.


REFLEXIÓN SOBRE A LIÑA DE DESEÑO DA MIÑA TAREFA

Comezarei aplicando o cuestionario:
  1.  Liña de deseño da miña tarefa.
    1. Dous aspectos a manter. 
      1. Creo que a presentación da tarefa con Genially foi algo que lles impactou ao alumnado -era a primeira vez na aula que a empregaba-. Penso que conseguín motivalos dende o comezo grazas a esta presentación.
      2. Seguir empregando os diarios de aprendizaxe. Son consciente de que o ideal sería que o alumnado realizase diarios de sesións para valorar o traballo en equipo; pero cando se dá a circunstancia de que, practicamente son a única que estou a aplicar a aprendizaxe cooperativa nunha aula, os diarios de aprendizaxe son un instrumento moi válido para realizar incursións de tipo metacognitivo, axudar a auto-programarse ao alumnado e a reflexionar sobre a súa forma de interactuar en equipo.
    2. Dous aspectos a cambiar.
      1. Temporalización. A pesar de presionalos, creo que fun moi optimista cos prazos que lles outorguei.
      2. Integración na realidade. Gustaríame que a miña tarefa transcendese fóra das paredes da aula -explicárllelo ao alumnado doutro nivel, por exemplo-. Sei que abordando un aspecto gramatical é difícil, máis aló da incursión na perspectiva comunicativa para a aprendizaxe das linguas.
  2. Rúbrica para avaliar a miña tarefa.
    1. As rúbricas entreguéillelas ao meu alumnado. Asemade, expliquéillela e tratei de incidir nos ítems que se terían máis en conta.
    2. Recolle a información principal. A miña rúbrica pretendía ser unha guía de como debían realizar a tarefa.
    3. Facilita a obtención dunha cualificación, xa que de feito, puiden valorar o traballo realizado con elas.
  3. Recoller dúas evidencias para o portfolio do traballo dos meus alumnos. Relacionalo con estándares. No post anterior temos dúas evidencias do traballo realizado (diario de aprendizaxe cumprimentado en Drive e mapa conceptual executado en Popplet). Neste inclúo un enlace para a rúbrica do mapa conceptual e tamén o borrador dun traballo creativo, coas miñas indicacións para que melloraran a súa representación na aula.
    1. Relación cos estándares. Cando deseñei a rúbrica, tratei de ser o máis explícita posible no que esperaba do meu alumnado; é dicir, se no estándar se afirma: LGB1.2.2. Comprende e segue as intruccións para realizar tarefas de aprendizaxe con progresiva autonomia... está claro que, coa maioría das actividades que realicei con eles, estaba aplicando este estándar. Se no estándar LGB1.3.2. se afirma: Recoñece a importancia dos aspectos prosódicos (entoación, pausas, ton, timbre e volume) e o significado dos trazos máis característicos da linguaxe non verbal, eu tratei de debullar na escala de rango e, posteriormente na rúbrica da presentación creativa, como se debe ser a entoación, as pausas, etc. LGB1.7.2. Emprega as TIC para facer as súas presentacións máis claras e atractivas visualmente, tamén está desenvolto no ítem de "apariencia"da rúbrica do Popplet. Outros coma LGB2.5.1. Utiliza, de forma progresivamente autónoma, diversas fontes de información e integra os coñecementos adquiridos nos seus discursos orais e escritos. Ou LGB3.5.1. Aplica correctamente as normas ortográficas e morfolóxicas da lingua galega. Ou LGB3.5.2. Aplica estratexias para a corrección lingüística, gramatical e ortográfica dos textos... están implicitos no propio desenvolvemento da tarefa.
  4. Avaliación formativa da tarefa
    1. Tres aspectos que manter. Retomaría os dous aspectos citados no apartado 1.1. e engadiría o afianzamento na perspectiva comunicativa para a aprendizaxe das linguas; penso que se a gramática non se incorpora a situacións comunicativas caemos na abstracción e o alumnado seguirá a sentir a aprendizaxe das linguas como algo alleo á súa realidade e, polo tanto, o seu desinterese irá en aumento.
    2. Tres aspectos que modificar. Aos puntos abordados no apartado 1.2. engadiría a necesidade de que esta tarefa se inclúa nun proxecto máis amplo e interdisciplinar; é verdade que con el abordo a Competencia Lingüística (non só a escrita, senón tamén a oral); a Social e Cidadá (a través do traballo en equipo); a Dixital (parte do traballo realízase con medios dixitais); a de Aprender a Aprender (incido en proceso de metacognición); a de Conciencia e Expresión Culturais (aspectos abordados nos mapas conceptuais e nas presentacións creativas); o Sentido da Iniciativa e Espírito Emprendedor (tiveron que organizarse e realizar unha presentación creativa, o atrezzo, a gravación do vídeo...). A única ausente -tamén do meu currículo- é a Competencia Matemática e Competencias Básicas en Ciencia e Tecnoloxía; con todo creo que o tratamento interdisciplinar dunha tarefa enriquece, aínda que se aborden os mesmos temas que na que veño de realizar. 
  5. Grellas do deseño da miña tarefa. Considero que a grella pode ser a presentación en Genially que incorporei no post que leva por título A miña tarefa. As TAC no deseño das actividades integradas.

LIÑA DE DESEÑO DA MIÑA TAREFA

Tal e como expliquei na presentación do post anterior, a miña tarefa consistía en que os equipos nos que teño dividida a aula se ocupasen dun tipo de determinante e que despois llelo explican aos compañeiros.
A estrutura cooperativa complexa que empreguei foi a de "Grupos de investigación". Para desenvolver a tarefa, desenvolvimos os seguintes pasos:
  1. Reparto de tipos de determinantes .-hai tantos subtipos, como equipos hai na aula-.
  2.  Nunhas carpetas creadas previamente, compartín, a través de Google Drive, os diarios de aprendizaxe, os enderezos web onde tiñan que buscar información para realizar a tarefa e as rúbricas con que serían avaliados.
  3. DIARIOS DE APRENDIZAXE. Eran catro. 
    1. No primeiro analizaban cales eran os seus coñecementos previos, realizaban -argumentadamente- o reparto de tarefas. 
    2. No segundo, -para cumprimentar os días segundo e terceiro- debían render contas do traballo realizado e das dificultades atopadas na realización da presentación dixital ou do mapa conceptual a catro bandas que acompañaría á explicación perante os compañeiros. 
    3. No terceiro -para cumprimentar os días terceiro e cuarto- debían analizar o estado no que se atopaba o documento no que figuraría a teoría e os exercicios que entregarían aos compañeiros e que eles posteriormente empregarían para a realización da pobra escrita.
    4. No cuarto abórdase o estado de desenvolvemento da presentación creativa -roleplaying, monólogo, vídeo...- co que se pretendía, buscando a interacción cos compañeiros de clase, amosar como empregamos os determinantes en situacións da vida cotiá - visión da lingua dende unha perspectiva comunicativa. A maiores, tamén se lles pedía que realizasen unha valoración, a nivel individual e de grupo, do funcionamento do equipo.
  4. INSTRUMENTOS AVALIACIÓN. Empreguei os seguintes métodos de análise de información.
    1. LISTAXE DE COTEXO: Nela enumeraba todos os conceptos teóricos que se debían abordar na presentación dixital.
    2. RÚBRICAS 1(para o Popplet e Mindomo) e 2 (para Power Point). Nas presentacións dixitais tiña en conta ítems coma: abórdanse todos os ítems requeridos, relacións claras entre as partes (mapa conceptual), aparencia harmónica do traballo, xeito de traballar en equipo,
    3. ESCALA DE RANGO para valorar a presentación oral (tamén co-avaliamos) que acompañou á explicacion do mapa conceptual. Nel valorábanse aspectos da expresión verbal (volume, pronunciación, ritmo...), da corporal (contacto visual, xestos, tranquilidade...).
    4. RÚBRICA 3. Era unha guía para presentación creativa. Nela tíñanse presentes aspectos coma o título do traballo, a preparación previa, a entoación, a seguridade, o emprego de pausas...
DIARIO DE APRENDIZAXE I.

ESCALA DE RANGO QUE EMPREGAMOS PARA CO-AVALIAR PRESENTACIÓN ORAL


sábado, 27 de maio de 2017

A MIÑA TAREFA: AS TAC NO DESEÑO DAS ACTIVIDADES INTEGRADAS.

A miña intención inicial era desenvolver unha tarefa co alumnado de Segundo de PMAR, onde imparto a materia de Ámbito Lingüístico e Social, xa que o feito de tratarse dun ámbito facilitaríame achegar a visión interdisciplinar ou integrada. 
Quedara co meu equipo en realizar unha presentación interactiva no que o alumnado de PMAR ofrecese unha visión da sociedade da Idade Media; mais antes de comezar a abordala, debía rematar o tema que tiña comezado e aí decateime de que, tras uns meses analizando a xeografía física e política, que eran conceptos máis relacionados coa realidade, cumpría un tratamento máis reflexivo e abstracto, o que requería unha maior dilatación temporal.
Ante esa obstáculo, optei por aplicar o aprendido no curso a unha tarefa que quería levar a cabo co alumnado, tamén de Segundo de ESO, na materia de Lingua Galega e Literatura. O título do mesmo é: "Explicamos os determinantes aos nosos compañeiros de clase".
Velaquí a presentación que realicei ante o alumnado onde expoño as liñas que guiarían a súa execución...




mércores, 3 de maio de 2017

AS TAC NO DESEÑO DAS ACTIVIDADES INTEGRADAS

Xa me admitiron nun novo curso!!! E acuciada polas présas, para desenvolvelo, recorro a este vello portfolio.
Nesta primeira entrada, quixera comezar por unha das tarefas que me encomendaron: nada menos que debullar un dos conceptos que figura no título desta formación: AS TAREFAS INTEGRADAS. Procedo pois a comezar.

  1. Que dúas cousas entendo?
  2. Que dúas cousas me pregunto?
  3. Que dúas cousas aprendín ou aclarei na parada de 3'?
  1. ENTENDO que a concreción curricular é un elemento fundamental á hora de deseñar as tarefas integradas. E tamén que estas deben procurar aprendizaxes competencias, isto é, transferibles a outros ámbitos cotiáns, -non só ao académico- e, ademais, cómpre que se enriquezan, amplíen ao longo da vida dos nosos educandos.
  2. PREGÚNTOME como poderemos coordinarnos entre o profesorado para que as nosas tarefas sexan realmente integradas ou como ser rigorosos no feedback que debe imperar entre as fases que compoñen o deseño das tarefas.
  3. APRENDÍN que en demasiados centros de ensinanza se está poñendo o acento nas TICs e non nas TACs e que transitar pola senda da innovación metodolóxica a todos nos produce incerteza e inseguridade.
Para comezar, penso, que xa abondou!

venres, 2 de decembro de 2016

MÓDULO V. EL ÁMBITO DE LA EVALUACIÓN


He decidido llevar a cabo esta última tarea creando los siguientes documentos de evaluación para valorar el funcionamiento de los equipos:
  1. BOLETÍN COOPERATIVO DE AUTOEVALUACIÓN GRUPAL. Su diseño es muy semejante al modelo que nos han proporcionado en este curso; por ese motivo só reseñaré las modificaciones que incorporo: la adaptación de éste a la propuesta de organización del contexto cooperativo y el reparto de roles dentro de los equipos que he realizado en la tarea 2.
  2. RÚBRICA. Intentaré que su diseño sea lo suficientemente “estándar” para ser aplicado en más de una ocasión para que el profesor valore el comportamiento de los equipos.

BOLETÍN COOPERATIVO DE AUTOEVALUACIÓN GRUPAL
GRUPO/CLASE                                      CURSO ESCOLAR                                              PERÍODO:                                 
EQUIPO COOPERATIVO:

AUTOEVALUACIÓN DE LOS ROLES
Escribid los nombre de los compañero/as que ejercen los distintos roles y luego valorad su trabajo desde A (muy bien) a D (muy mal)
ALUMNO/A
ROL
#
FUNCIÓN
A
B
C
D





COORDINADOR
C1
Recuerda a los compañeros lo que tienen que hacer.




C2
Vigila que la estructura se haga bien.




C3
Anima a que todos participen.




C4
Recuerda los compromisos y objetivos.









SECRETARIO
S1
Cubre todos los documentos.




S2
Recoge y guarda todos los documentos.




S3
Supervisa que todos tengan el material necesario.




S4
Recuerda que las mesas tienen que estar libres de obstáculos.





CONTROLADOR DE TIEMPO
CT1
Está pendiente de que se aproveche el tiempo.




CT1
Ayuda a que se centren en la tarea.








CONTROLADOR DE VOZ
CV1
Avisa cuando hablan muy alto.




CV2
Vigila que se respeten los turnos de palabra.




CV3
Habla en nombre del equipo.




CV4
Recuerda en qué lengua tienen que dialogar





AUTOEVALUACIÓN DEL TRABAJO EN EQUIPO  (MES I)
Evaluad vuesttro trabajo desde A (muy bien) a D (muy mal).
#
ÍTEMS DE COOPERACIÓN
A
B
C
D
1
Formamos los equipos rápidamente.




2
Formamos los equipos sin ruido.




3
Nos llamamos por nuestro nombre




4
.Nos miramos a la cara cuando hablamos.




5
Mantenemos ordenado el espacio de trabajo.





AUTOEVALUACIÓN DEL TRABAJO EN EQUIPO  (MES II)
Evaluad vuesttro trabajo desde A (muy bien) a D (muy mal).
#
ÍTEMS DE COOPERACIÓN
A
B
C
D
1
Mantenemos el nivel de ruido adecuado.




2
Participamos en todas las actividades.




3
Respetamos los turnos de intervención.




4
Nos centramos en las tareas.





AUTOEVALUACIÓN DEL TRABAJO EN EQUIPO  (MES III)
Evaluad vuesttro trabajo desde A (muy bien) a D (muy mal).
#
ÍTEMS DE COOPERACIÓN
A
B
C
D
1
Mantenemos el nivel de ruido adecuado.




2
Participamos en todas las actividades.




3
Respetamos los turnos de intervención.




4
Nos centramos en las tareas.




5
Cuando necesitamos ayuda, acudimos a los compañeros antes que al profesor.




6
Cuando nos piden ayuda, dejamos de hacer los que estamos haciendo y ayudamos.




7
Ayudamos dando pistas.




8
Comprobamos que todos los integrantes del equipo estamos de acuerdo en la solución de la tarea que nos proponen.






AUTOEVALUACIÓN DEL TRABAJO EN EQUIPO  (EVALUACIÓN II Y III)
Evaluad vuesttro trabajo desde A (muy bien) a D (muy mal).
#
ÍTEMS DE COOPERACIÓN
A
B
C
D
1
Mantenemos el nivel de ruido adecuado.




2
Repartimos las tareas  asumiendo las debilidades y fortalezas de cada uno de los integrantes del equipo.




3
Comprobamos que todos los integrantes del equipo estamos de acuerdo en la solución de la tarea que nos proponen.




4
Sabemos cómo prestar y solicitar ayuda.




5
Respetamos los turnos de intervención.




6
Atendemos a nuestros compañeros cuando hablan.




7
Animamos  a nuestros compañeros más inseguros a que expresen su opinión.




8
Cuestionamos las ideas sin insultar a los compañeros.




9
Cedemos, tras defender brevemente nuestra opción, cuando la mayoría del equipo está de acuerdo en una idea.




10
Nos sonreímos, entre nosotros, si nuestro equipo ha acertado una respuesta. Callamos, sin culparnos, si estamos equivocados.







Por lo que se refiere a la rúbrica, la he diseñado pensando que todos los equipos tienen que realizar un producto final de un proyecto. El resultado es el siguiente:
CRITERIOS
EXCELENTE (4 PTOS.)
BIEN (3 PTOS.)
REGULAR (2 PTOS.)
MUY MEJORABLE (1 PTO.)


RAPIDEZ EN LAS DECISIONES



El equipo es rápido adoptando las decisiones.

El equipo es  bastante rápido adoptando las decisiones.

El equipo es  algo lento adoptando las decisiones. En una ocasión se perdieron en discusiones que retardaron la toma de decisiones.

El equipo  es muy  lento adoptando las decisiones y, en dos o más ocasiones, se perdieron en discusiones que retardaron la toma de decisiones.


REGISTRO ACUERDOS

Los acuerdos son registrados con claridad y detalle en las hojas proporcionadas.

Los acuerdos son registrados en las hojas proporcionadas con bastante claridad.
Los acuerdos son registrados a prisa en las  hojas;  una de sus intenciones no está clara.
Los acuerdos son registrados en las hojas proporcionadas con un sustantivo o un verbo, teniéndose que suponer sus intenciones.


REPARTO DE TAREAS
El reparto de tareas es equitativo y  se realiza teniendo en cuenta las debilidades y fortalezas de cada membro.

El reparto de tarefas que se realiza es bastante equitativo, aunque en una ocasión no fueron suficientemente exigentes con las fortalezas de un miembro del equipo.
El reparto de tarefas que se realiza es equitativo, pero no favorece la finalización de la tarea: no tuvieron en cuenta la necesidad de ayuda de un miembro del equipo.
El reparto de tareas se realiza siguiendo el orden en el  que están sentados.

FINALIZACIÓN DE LAS TAREAS
El equipo consiguió acabar todas las tareas en plazo.
Fueron totalmente autosuficientes en la ejecución de la actividad.

El equipo no consiguió  acabar una de  las tareas en plazo; necesitaron un día más para terminarla, aunque fueron autosuficientes.
El equipo no consiguió  acabar una de  las tareas en plazo; necesitaron un día más y la ayuda de la profesora para terminarla.
El equipo no consiguió acabar por sí mismo y en plazo dos o más tareas.



CLIMA CREADO DENTRO DEL EQUIPO
El clima de trabajo fue correcto en todo momento:  respeto de los turnos de intervención, ausencia de enfados y control de voz,


El clima de trabajo fue bastante correcto; sin embargo, en una ocasión se demoraron en una discusión que enrareció el ambiente del equipo. No necesitaron la ayuda del profesor para seguir adelante con el trabajo.
El clima de trabajo se resintió en una o dos ocasiones: el equipo se enredó en discusiones que afectó a su funcionamiento.
O profesor tuvo que intervenir en una ocasión para lograr que el equipo alcanzase actuar como tal.

El clima de trabajo se resintió con cierta frecuencia. el equipo se enredó en discusiones que afectó a su funcionamiento.
O profesor tuvo que intervenir en varias ocasiones para lograr que las tareas avanzasen mínimamente.





DIARIOS DE APRENDIZAJE
El equipo cumplimenta, antes de que finalice la clase, los diarios aprendizaje correspondientes a cada jornada. En ellos dejan clara constancia del trabajo realizado; deliberan y proponen soluciones para las dificultades encontradas.
El equipo cumplimenta,  con bastante claridad, los diarios aprendizaje correspondientes a cada jornada. En una ocasión se observa que las soluciones propuestas son adoptadas a prisa y sin ser consensuadas.
El equipo cumplimenta,  con bastante celeridad, los diarios aprendizaje. Hay apartados que quedan sin responder.
El equipo no se ha organizado bien y ha dejado en blanco uno o más de los diarios de aprendizaje.